Opracowanie i digitalizacja rozpraw doktorskich Politechniki Warszawskiej za lata 50. i 60. XX
Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki w ramach Programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II” – moduł: Wsparcie dla bibliotek naukowych.
Nr projektu: BIBL/SP/0017/2024/02
Nazwa projektu: Opracowanie i digitalizacja rozpraw doktorskich Politechniki Warszawskiej za lata 50. i 60. XX
Kwota dofinansowania projektu: 247 606,00 zł
Kwota całkowita projektu: 321 201,00 zł
Termin realizacji projektu: 01.10.2024 – 30.06.2026
Biblioteka Główna Politechniki Warszawskiej zakończyła realizację projektu pt.: „Opracowanie i digitalizacja rozpraw doktorskich Politechniki Warszawskiej za lata 50. i 60. XX”, na który otrzymała dofinansowanie w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II” – moduł: Wsparcie dla bibliotek naukowych (BIBL/SP/0017/2024/02).
Projekt miał na celu udostępnienie, upowszechnienie oraz ochronę najstarszych zachowanych prac doktorskich obronionych na Politechnice Warszawskiej w latach 1950-1969. Prace te dokumentują stan i rozwój polskiej nauki oraz techniki w drugiej połowie XX wieku i mogą być wykorzystywane do celów naukowych i dydaktycznych przez pracowników badawczych z zakresu nauk inżynieryjno-technicznych, nauk ścisłych i przyrodniczych, a także przez historyków nauki oraz studentów wszystkich kierunków studiów.
W gronie autorów rozpraw znajdują się uznani ludzie polskiej nauki, związani zawodowo z Politechniką Warszawską, m.in. profesorowie:
- Stefan Bernas (1919–1983)
- Stanisław Bolkowski (1930–2023)
- Marek Dietrich (1934–2009)
- Jan Ebert (1931–)
- Tadeusz Kaczorek (1932–)
- Jerzy Owczarek (1926–1993)
- Henryk Tunia (1925–2023)
oraz mający znaczące osiągnięcia naukowo-badawcze oraz organizacyjne w innych uczelniach i ośrodkach naukowych, m.in. profesorowie:
- Andrzej Hopfer (1933–2023)
- Stanisław Kuś (1925–2020)
- Henryk Przewłocki (1937–)
- Jerzy Roszak (1916–1993)
- Andrzej Wolski (1924–2011)
W wyniku realizacji projektu informację o tym wartościowym zasobie udostępniono społeczności międzynarodowej poprzez Połączone Katalogi Biblioteki Narodowej, za pośrednictwem których jest ona przekazywana do największego światowego katalogu bibliotecznego WorldCat. Metadane i wersje cyfrowe rozpraw zostały udostępnione w Bibliotece Cyfrowej PW, w kolekcji “Doktoraty i prace naukowe”.
Zrealizowano następujące działania:
Działanie 1. Opracowanie
Działanie pierwsze polegało na opracowaniu opisów bibliograficznych i rzeczowych dla wskazanych w projekcie prac, w szczególności na:
- weryfikacji nazwisk autorów i promotorów rozprawy doktorskiej,
- weryfikacji nazw instytucji sprawczych,
- tworzeniu deskryptorów osobowych i korporatywnych,
- określeniu brakujących dat powstania i obrony pracy doktorskiej,
- utworzeniu opisu alternatywnego
Dla wszystkich opracowanych formalnie prac doktorskich przygotowano opracowanie rzeczowe: zestawy słów kluczowych/deskryptorów, określenie dziedzin nauki, w których mieści się tematyka pracy (tzw. deskryptory ujęciowe), a także określenie działu, w którym lokalnie jest umieszczona dana pozycja. Na każdym etapie prac prowadzono stałą korektę opisów.
Działanie 2. Digitalizacja
Zbiór rozpraw doktorskich objętych projektem to maszynopisy niejednorodne w formacie A4 najczęściej z wielkoformatowymi (A2, A1) dodatkami w postaci tabel, diagramów, rysunków czy wykresów.
Prace doktorskie zeskanowano w rozdzielczości 300 dpi. Pliki w formacie tiff umieszczono w bazie archiwizacyjnej na urządzeniu pamięci masowej. Skany przekonwertowano do formatu pdf generując jednocześnie warstwę OCR, przygotowano miniatury stron tytułowych oraz nałożono znak wodny. W takiej postaci pliki zostały przekazane do umieszczenia w Bibliotece Cyfrowej Politechniki Warszawskiej.
Działanie 3. Publikacja
Po zakończeniu działań związanych z opracowaniem bibliograficznym i rzeczowym rozpraw doktorskich i ich umieszczeniem w Połączonych Katalogach Biblioteki Narodowej oraz po przygotowaniu plików zeskanowanych prac nastąpiło scalenie metadanych zamieszczonych w systemie bibliotecznym Alma/Primo BG PW z plikami cyfrowymi rozpraw doktorskich. W celu prezentowania cyfrowych wersji zdigitalizowanych w projekcie prac doktorskich w Bibliotece Cyfrowej PW stworzona została podkolekcja „Rozprawy doktorskie Politechniki Warszawskiej za lata 50. i 60. XX (Projekt SON2024DOKTO)” w ramach kolekcji „Doktoraty i prace naukowe”. Opisy zaczerpnięte z systemu bibliotecznego Alma/Primo BG PW zostały poddane konwersji do formatu Dublin Core wykorzystywanego w oprogramowaniu dLibra, na którym pracuje Biblioteka Cyfrowa PW. Na etapie importu metadane powiązano z plikami cyfrowymi i opublikowano w Bibliotece Cyfrowej PW.
Efektem wykonanych prac było udostępnienie (zgodnie z wymogami prawa autorskiego) w szerokim Internecie cyfrowych wersji 900 rozpraw doktorskich z nienotowanych dotąd publicznie zasobów Biblioteki Głównej PW.
Projekt został zrealizowany przez zespół pracowników Biblioteki Głównej Politechniki Warszawskiej.