strona startowa witryny Biblioteki Głównej Politechniki Warszawskiej

Biblioteka Główna Politechniki Warszawskiej - Artykuł

Biblioteka w czasie sesji jesiennej
od 31 sierpnia do 12 września
BioRender
Nowe narzędzie w ofercie BGPW
SON III: Kolekcja diapozytywów z drugiej poł. XX w.
opracowanie i digitalizacja
SON III: Rozprawy doktorskie PW z lat 70. XX w.
opracowanie i digitalizacja
Biblioteka Wydziału Chemicznego
od 29 czerwca do 31 sierpnia – nieczynna
Przeszukiwanie wspólnego katalogu bibliotek PW oraz zasobów elektronicznych (prenumerowanych przez PW i wybranych ogólnodostępnych)
Lista e-baz  /  Lista czasopism  /  Biblioteka Cyfrowa  /  Układ działowy zbiorów

Opracowanie i digitalizacja kolekcji fotografii pokonkursowych SARP z drugiej połowy XX wieku

flaga i godło Rzeczypospolitej Polskiej logotyp Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego

Biblioteka Główna Politechniki Warszawskiej zakończyła realizację projektu pt.: „Opracowanie i digitalizacja kolekcji fotografii pokonkursowych SARP z drugiej połowy XX wieku”, na który otrzymała dofinansowanie w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II moduł: Wsparcie dla bibliotek naukowych ”(BIBL/SP/0070/2023/01). Projekt był prowadzony w okresie 1.07.2023 – 31.08.2024.

Celem projektu było udostępnienie unikatowego zbioru 2300 fotografii czarno-białych, prezentujących wybrane plany, projekty i makiety przygotowane przez architektów drugiej połowie XX w., biorących udział w konkursach architektonicznych ogłaszanych przez Stowarzyszenie Architektów Rzeczypospolitej Polskiej (SARP). Fotografie te stanowią cenny zbiór dokumentujący rozwój polskiej myśli architektonicznej po II wojnie światowej, dodatkowo nie znany szerszej publiczności, jako że zdjęcia prac konkursowych (z wyjątkiem nagrodzonych) z reguły nie były publikowane. Są interesującym materiałem badawczym dla środowiska naukowego i studentów z dziedziny architektury, urbanistyki, planowania przestrzennego.

W wyniku realizacji projektu informację o tym cennym zasobie udostępniono społeczności międzynarodowej poprzez Centralny Katalog Zbiorów Bibliotek PW (CKZB PW) oraz Katalog NUKAT, za pośrednictwem którego jest ona przekazywana do ogólnoświatowego katalogu centralnego WorldCat (OCLC). Metadane i wersje cyfrowe fotografii zostały udostępnione w Bibliotece Cyfrowej PW działającej na oprogramowaniu dLibra.
Z autopsji sporządzono opisy bibliograficzne w formacie MARC-21 oraz metadane w formacie Dublin Core. Przeprowadzono weryfikację opisów w katalogu NUKAT. Rekordy opracowane w NUKAT zarejestrowano w CKZB PW. Dokonano opracowania rzeczowego fotografii, polegającego na dodaniu zestawu słów kluczowych.
Wszystkie opracowane fotografie zostały zeskanowane i zarchiwizowane w postaci cyfrowej na urządzeniu pamięci masowej, a oryginały zabezpieczono. Pliki skanów poddano działaniom poprawiającym ich jakość i zapisano w formacie jpg do celów udostępnienia.

Zrealizowano następujące działania:

Działanie 1. Opracowanie

W ramach projektu opracowano formalnie 2300 fotografii. Tworzenie opisu bibliograficznego polegało na:

  • zidentyfikowaniu obiektów/planów/makiet widocznych na fotografii (na podstawie tradycyjnej karty katalogowej i innych źródeł – publikacji książkowych oraz źródeł internetowych),
  • weryfikacji nazwisk architektów – jeśli były podane na karcie dokumentacyjnej,
  • utworzeniu tytułu wraz z podtytułami według schematu uzgodnionego z Centrum NUKAT
  • utworzeniu opisu alternatywnego,
  • określeniu daty powstania zdjęcia na podstawie dostępnych źródeł,
  • podaniu wymiarów zdjęcia.

Do opisu bibliograficznego dodano wymagane informacje o źródle finansowania projektu.

Dla wszystkich opracowanych formalnie fotografii przygotowano opracowanie rzeczowe – zestawy słów kluczowych.

Po uzgodnieniu z Centrum NUKAT aktualnej struktury formatu przeznaczonego do katalogowania zdjęć, 2300 rekordów wprowadzono do katalogu NUKAT, a następnie zarejestrowano w CKZB PW. Na każdym etapie prac prowadzono stałą korektę opisów.

Działanie 2. Digitalizacja

Zbiór fotografii objętych projektem to odbitki czarno-białe, naklejone na kartę dokumentacyjną.

W projekcie zeskanowano 2300 zdjęć w wysokiej rozdzielczości (600 dpi). Pliki w formacie tiff umieszczono w bazie archiwizacyjnej na urządzeniu pamięci masowej. Skany przekonwertowano do formatu jpg, z korektą jasności, kontrastu i elementami renowacji (usuniecie uszkodzeń, czyszczenie), przygotowano także ich miniatury. Na oba typy skanów nałożono znak wodny. W takiej postaci pliki zostały przekazane do umieszczenia w Bibliotece Cyfrowej PW.

Działanie 3. Publikacja

Po zakończeniu działań związanych z opracowaniem bibliograficznym i rzeczowym fotografii i ich umieszczeniem w Katalogu NUKAT oraz po przygotowaniu plików zeskanowanych zdjęć (zdjęcie główne i miniatura zapisane w formacie jpg) nastąpiło scalenie metadanych zamieszczonych w CKZB PW (opisy bibliograficzne zdjęć wraz z opisem alternatywnym) z plikami cyfrowymi fotografii na podstawie numerów systemowych.

W ramach projektu w Bibliotece Cyfrowej PW stworzona została podkolekcja „Konkursy architektoniczne SARP (Projekt SON2023)” w ramach kolekcji „Ikonografia”, w której znalazły się wszystkie pliki fotografii. Dodatkowo w celu ułatwienia przeszukiwania dane zostały uporządkowane według następującej struktury: nr konkursu – nr pracy – numery zdjęć danej pracy (rosnąco). Opisy zaczerpnięte z CKZB PW zostały poddane konwersji do formatu Dublin Core wykorzystywanego w oprogramowaniu dLibra, na którym pracuje Biblioteka Cyfrowa PW. Na etapie importu metadane powiązano z plikami cyfrowymi i opublikowano w Bibliotece Cyfrowej PW.

Efektem wykonanych prac było udostępnienie (zgodnie z wymogami prawa autorskiego) w szerokim Internecie cyfrowych wersji 2300 zdjęć z nienotowanych dotąd publicznie zasobów Biblioteki Głównej PW.

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”.

Przysposobienie biblioteczne

Zgodnie z Zarządzeniem nr 24/2021 Rektora PW z dnia 30/03/2021 zaliczenie szkolenia jest obowiązkowe dla wszystkich studentów:

  • pierwszego roku studiów pierwszego stopnia
  • pierwszego roku studiów jednolitych studiów magisterskich
  • studiów drugiego stopnia, którzy nie zaliczyli szkolenia w PW

Rejestracja na Przysposobienie biblioteczne

  • Studenci pierwszego roku studiów pierwszego stopnia oraz pierwszego roku studiów jednolitych studiów magisterskich są automatycznie zapisani na kurs w USOSweb.
  • Studenci, pierwszego roku studiów magisterskich II stopnia (którzy nie ukończyli wcześniej szkolenia na tej Uczelni) oraz studenci, którzy nie zostali zapisani automatycznie na kurs mogą zapisać się sami przez rejestrację na przedmiot w USOSweb. Należy wybrać przedmiot 4310–00000–I0P–0001 Przysposobienie biblioteczne, a następnie kliknąć "Zarejestruj" (rejestracja do Grupy Dodatkowej 21). Dostęp do kursu będzie aktywny następnego dnia roboczego po zapisaniu się w USOS (zazwyczaj po godz. 10:00).

Przysposobienie biblioteczne prowadzone jest drogą elektroniczną na platformie e–learningowej PW LeOn. Każdy uczestnik kursu musi samodzielnie zalogować się na platformie. Instrukcja logowania dostępna jest w Aktualnościach na stronie BG PW zawsze na początku semestru zimowego i letniego.

Po zalogowaniu się na platformie e–learningowej, należy zapoznać się z materiałami oraz wykonać test. Zaliczenie testu jest równoznaczne z zaliczeniem szkolenia. Szkolenie realizowane jest na początku rozpoczynającego się semestru.

Najczęściej zadawane pytania:

  1. Jestem studentem pierwszego roku i nie mam w USOS podpiętego szkolenia bibliotecznego, co powinienem zrobić?
    Sprawdź, czy możesz samodzielnie zapisać się do grupy dodatkowej w USOSweb. Jeżeli tak – zapisz się (Kalendarz rejestracji w USOSWeb, wybierz aktualny semestr) i wykonaj test we wskazanym terminie. Jeżeli nie – napisz maila na adres Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. – bibliotekarz ma możliwość ręcznego dopisania studentów do grupy. W mailu podaj imię i nazwisko oraz numer indeksu.
  2. Jestem studentem pierwszego roku. Studiuję na dwóch różnych wydziałach. Mam podpięte szkolenie biblioteczne tylko pod jeden program, co powinienem zrobić?
    Napisz maila na adres Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.. W mailu podaj imię i nazwisko, numer indeksu oraz wskaż, pod który wydział chcesz podpiąć szkolenie biblioteczne.
  3. Rozpoczynam studia na nowym kierunku / wznawiam się / wykonywałem już szkolenie biblioteczne na PW, czy muszę ponownie zaliczać Przysposobienie?
    Nie, można przepisać zaliczenie z Przysposobienia bibliotecznego. Prośby o przepisanie należy zgłaszać za pośrednictwem formularza. Ewentualnie w trudniejszych przypadkach napisz maila na adres Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.. W mailu podaj imię i nazwisko oraz numer indeksu.
    • Jeżeli wykonywałeś/aś szkolenie po roku akademickim 2017Z, wówczas poprzednie zaliczenie powinno być widoczne w USOSweb – nie trzeba wtedy przesyłać żadnego potwierdzenia.
    • Jeżeli wykonywałeś/aś szkolenie w okresie od semestru 2013Z do semestru 2017L, wówczas możemy potwierdzić wykonanie szkolenia na podstawie list.
    • Jeżeli wykonywałeś szkolenie biblioteczne przed rokiem 2013Z, wówczas w mailu prześlij skan/zdjęcie indeksu z widocznym wpisem, tak aby na jednym zdjęciu było widać i zaliczenie i dane osoby. Możesz także osobiście okazać wpis pracownikowi Oddziału Informacji Naukowej i Analiz Bibliometrycznych (Gmach Główny p. 161b, c). Jeżeli masz informację o zaliczeniu szkolenia na karcie przebiegu studiów, wówczas możesz ją załączyć w mailu.
  4. Rozpoczynam studia drugiego stopnia na PW, zaliczyłem/łam szkolenie na I stopniu w PW, czy muszę przepisywać zaliczenie?
    Nie, jeżeli studiowałeś/łaś na I stopniu w PW i zaliczyłeś już szkolenie biblioteczne wówczas nie musisz go ponownie zaliczać. Jeżeli widzisz podpięcie w USOSweb na tym samym wydziale, napisz maila na adres Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.. W mailu podaj imię i nazwisko oraz numer indeksu - bibliotekarz odepnie je z danego programu.
  5. Czy można przepisać zaliczenie Przysposobienia bibliotecznego z innej uczelni?
    Nie, ponieważ każda biblioteka jest inna i przekazuje swoim studentom inne treści.
  6. Czy zaliczenia Przysposobienia bibliotecznego są przesyłane do USOS automatycznie? Kiedy można spodziewać się zaliczenia w USOSie?
    Zaliczenia nie są przesyłane automatycznie. Są wpisywane po ukazaniu się protokołów w USOS. W przypadku szkolenia odbywającego się w październiku zaliczenia powinny pojawić się w systemie USOS pod koniec listopada. W przypadku szkolenia w semestrze letnim w maju.
  7. Jestem przed obroną i nie mam zaliczenia ze szkolenia bibliotecznego. Czy mogę je wykonać?
    Napisz maila na adres Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.. W mailu podaj imię i nazwisko oraz numer indeksu, w miarę możliwości postaramy się dopisać Cię do aktualnego kursu.
  8. Czy niezaliczenie Przysposobienia bibliotecznego skutkuje brakiem absolutorium?
    Na większości wydziałów tak. Jeżeli chcesz uzyskać pełną informację w tym zakresie, skontaktuj się ze swoim dziekanatem.
  9. Nie wykonałem Przysposobienia bibliotecznego w wyznaczonym terminie. Czy mogę przystąpić do niego w kolejnym semestrze?
    Tak, możesz zapisać się sam przez rejestrację na przedmiot w USOSweb (Kalendarz rejestracji w USOSWeb)
    • Należy wybrać przedmiot 4310–00000–I0P–0001 Przysposobienie biblioteczne w aktualnym semestrze, a następnie kliknąć "Zarejestruj" (rejestracja do Grupy Dodatkowej). Dostęp do kursu będzie aktywny następnego dnia roboczego po zapisaniu się w USOS (zazwyczaj po godz. 10:00).

FAQ - najczęściej zadawane pytania

Open Access

  • Chcę opublikować artykuł w otwartym dostępie - czy muszę za to płacić?

    W większości przypadków tak. Autor, który chce opublikować swoją pracę w modelu Open Access (OA), musi liczyć się z koniecznością pokrycia kosztów publikacji, tzw. Article Processing Charges (APC). W zależności od wydawnictwa opłata ta może wynosić od 1 000 do 5 000 EUR, USD lub CHF. Warto sprawdzić, czy czasopismo, w którym planujemy publikację, jest objęte programem dofinansowania opłat publikacyjnych w ramach otwartego dostępu. Więcej informacji w zakładce Open Access - finansowanie.

  • Na co zwrócić uwagę przy wyborze czasopisma otwartego?

    Przy wyborze czasopisma publikującego w modelu Open Access warto zwrócić uwagę na:

    • opłatę publikacyjną (tzw. Article Processing Charges, APC);
    • rodzaj licencji, na jakiej czasopismo udostępnia publikacje autorów (np. Creative Commons);
    • wiarygodność czasopisma - warto upewnić się, że nie wykazuje ono cech tzw. czasopisma drapieżnego. Więcej informacji na temat czasopism drapieżnych w zakładce Drapieżne czasopisma.
  • Jakie są sposoby zapewnienia otwartego dostępu do publikacji naukowych?

    Otwarty dostęp do publikacji naukowych można zapewnić na dwa główne sposoby:

    • poprzez umieszczenie i udostępnienie tekstu w otwartym repozytorium (tzw. model zielony otwartego dostępu, ang. green open access). Możliwość deponowania tekstu w repozytorium zależy od polityki wydawcy - zazwyczaj zezwala on na umieszczanie różnych wersji pracy (preprintów lub postprintów), nawet jeśli artykuł został opublikowany w czasopiśmie subskrypcyjnym. Często stosowany jest tzw. okres embarga, który oznacza, że deponowanie ostatecznej wersji wydawniczej możliwe jest dopiero po upływie określonego czasu od publikacji (zwykle od 6 do nawet 48 miesięcy);
    • poprzez publikację w otwartym czasopiśmie (tzw. model złoty otwartego dostępu, ang. gold open access), czyli w czasopiśmie w pełni otwartym (ang. fully open access journal) lub hybrydowym (ang. hybrid journal), w którym autor może zdecydować, czy chce udostępnić artykuł w modelu otwartego dostępu za dodatkową opłatą (tzw. Article Processing Charges, APC).

    W wielu przypadkach możliwe jest także jednoczesne zastosowanie obu modeli - pod warunkiem, że pozwala na to polityka licencyjna wydawcy danego czasopisma.

  • Jaka jest różnica między publikacją typu Open Access w czasopiśmie hybrydowym a w czasopiśmie otwartym?

    W zasadzie sama publikacja nie różni się znacząco między czasopismem hybrydowym a czasopismem otwartym. Różnice dotyczą głównie charakterystyki samych czasopism:

    • Czasopismo w pełni otwarte (ang. fully open access journal) - wszystkie publikowane artykuły są dostępne w złotym modelu otwartego dostępu (ang. gold open access), czyli bezpłatnie i bez żadnych ograniczeń dla czytelników (np. bez konieczności logowania czy zakładania konta). Finansowanie czasopisma pochodzi zazwyczaj z opłat za publikację (tzw. Article Processing Charges, APC) wniesionych przez autorów, ich instytucje macierzyste lub są pokrywane z innych źródeł finansowania.
    • Czasopismo hybrydowe (ang. hybrid journal) - czasopismo subskrypcyjne, które udostępnia część artykułów bezpłatnie (jeśli autor zdecyduje się na publikację w złotym modelu otwartego dostępu i pokryje koszty publikacyjne tj. APC). Autor ma możliwość wyboru modelu w jakim chciałby opublikować swój manuskrypt. Artykuły, które nie są opublikowane w złotym modelu otwartego dostępu, pozostają dostępne wyłącznie dla subskrybentów i nie są dostępne dla czytelników niezarejestrowanych lub nieposiadających subskrypcji.
  • Czy recenzja artykułu w czasopiśmie hybrydowym przebiega inaczej niż w czasopiśmie typu Open Access?

    Nie powinno być żadnej różnicy w procesie recenzji artykułów między czasopismami otwartymi a hybrydowymi. W obu przypadkach powinny obowiązywać takie same procedury i standardy recenzenckie.

  • Kto ponosi koszty publikowania w modelu Open Access?

    Otwarty dostęp do publikacji nie oznacza, że wydawca nie ponosi kosztów związanych z przygotowaniem artykułów do publikacji (w tym recenzji, obróbki językowej, technicznej i redakcyjnej) oraz ich dystrybucją. „Darmowość” dotyczy wyłącznie ostatniego elementu tego łańcucha, czyli czytelnika. W modelu ekonomicznym otwartych czasopism nastąpiło przesunięcie finansowania z odbiorców treści (np. bibliotek, osób indywidualnych) na inne źródła, takie jak autorzy publikacji, ich instytucje macierzyste, składki członkowskie, dotacje publiczne czy wpływy z reklam.

  • Gdzie mogę uzyskać informacje na temat polityk wydawniczych czasopism naukowych w zakresie otwartego dostępu?

    Najlepszym źródłem informacji na temat polityk wydawniczych czasopism naukowych jest serwis Jisc's Open Policy Finder, który gromadzi informacje w zakresie prawa autorskiego, w tym zasad dotyczących archiwizacji publikacji. Warto jest również sprawdzić informacje dostępne na stronie internetowej danego czasopisma lub wydawcy.

  • Gdzie można znaleźć wykaz czasopism otwartych?

    Największą bazą rejestrującą czasopisma otwarte jest Directory of Open Access Journals (DOAJ). Informacje o tym, czy dane czasopismo jest dostępne w modelu Open Access, można również znaleźć w bazie Scopus, w zakładce Sources.

  • Jak znaleźć czasopismo otwarte ze wskaźnikiem Impact Factor?

    Najłatwiej jest to zrobić bezpośrednio w serwisie Journal Citation Reports, korzystając z filtra Open Access.

  • Jaką wersję pliku (preprint/postprint/ostateczna wersja wydawnicza) mogę zamieścić w Bazie Wiedzy PW?
    • W przypadku artykułów publikowanych w złotym modelu otwartego dostępu (ang. gold open access) w repozytorium należy zamieścić ostateczną wersję wydawniczą artykułu. Informacje o licencji można znaleźć w pliku PDF publikacji lub bezpośrednio przy artykule na stronie czasopisma.
    • W przypadku artykułów w zielonym modelu otwartego dostępu (ang. green open access) w repozytorium należy zamieścić wersję artykułu zgodną z polityką wydawcy. Informacje o politykach wydawniczych czasopism naukowych można sprawdzić w serwisie Jisc's Open Policy Finder lub bezpośrednio na stronie czasopisma bądź wydawcy.

© 2026 Politechnika Warszawska,

Biblioteka Główna Politechniki Warszawskiej, Pl. Politechniki 1, 00-661 Warszawa

Polityka prywatności | Mapa strony