strona startowa witryny Biblioteki Głównej Politechniki Warszawskiej

Biblioteka Główna Politechniki Warszawskiej - Artykuł

Przysposobienie biblioteczne
od 5 do 19 października 2026 r.
Nie ma ciszy w bibliotece!
od 7 do 16 października 2026 r.
AI w Web of Science
Dostęp testowy do 31 października
Open Access Week 2026 w BG PW
19–23 października 2026 r.
Przeszukiwanie wspólnego katalogu bibliotek PW oraz zasobów elektronicznych (prenumerowanych przez PW i wybranych ogólnodostępnych)
Lista e-baz  /  Lista czasopism  /  Biblioteka Cyfrowa  /  Układ działowy zbiorów

FAQ - najczęściej zadawane pytania

Open Access

  • Chcę opublikować artykuł w otwartym dostępie - czy muszę za to płacić?

    W większości przypadków tak. Autor, który chce opublikować swoją pracę w modelu Open Access (OA), musi liczyć się z koniecznością pokrycia kosztów publikacji, tzw. Article Processing Charges (APC). W zależności od wydawnictwa opłata ta może wynosić od 1 000 do 5 000 EUR, USD lub CHF. Warto sprawdzić, czy czasopismo, w którym planujemy publikację, jest objęte programem dofinansowania opłat publikacyjnych w ramach otwartego dostępu. Więcej informacji w zakładce Open Access - finansowanie.

  • Na co zwrócić uwagę przy wyborze czasopisma otwartego?

    Przy wyborze czasopisma publikującego w modelu Open Access warto zwrócić uwagę na:

    • opłatę publikacyjną (tzw. Article Processing Charges, APC);
    • rodzaj licencji, na jakiej czasopismo udostępnia publikacje autorów (np. Creative Commons);
    • wiarygodność czasopisma - warto upewnić się, że nie wykazuje ono cech tzw. czasopisma drapieżnego. Więcej informacji na temat czasopism drapieżnych w zakładce Drapieżne czasopisma.
  • Jakie są sposoby zapewnienia otwartego dostępu do publikacji naukowych?

    Otwarty dostęp do publikacji naukowych można zapewnić na dwa główne sposoby:

    • poprzez umieszczenie i udostępnienie tekstu w otwartym repozytorium (tzw. model zielony otwartego dostępu, ang. green open access). Możliwość deponowania tekstu w repozytorium zależy od polityki wydawcy - zazwyczaj zezwala on na umieszczanie różnych wersji pracy (preprintów lub postprintów), nawet jeśli artykuł został opublikowany w czasopiśmie subskrypcyjnym. Często stosowany jest tzw. okres embarga, który oznacza, że deponowanie ostatecznej wersji wydawniczej możliwe jest dopiero po upływie określonego czasu od publikacji (zwykle od 6 do nawet 48 miesięcy);
    • poprzez publikację w otwartym czasopiśmie (tzw. model złoty otwartego dostępu, ang. gold open access), czyli w czasopiśmie w pełni otwartym (ang. fully open access journal) lub hybrydowym (ang. hybrid journal), w którym autor może zdecydować, czy chce udostępnić artykuł w modelu otwartego dostępu za dodatkową opłatą (tzw. Article Processing Charges, APC).

    W wielu przypadkach możliwe jest także jednoczesne zastosowanie obu modeli - pod warunkiem, że pozwala na to polityka licencyjna wydawcy danego czasopisma.

  • Jaka jest różnica między publikacją typu Open Access w czasopiśmie hybrydowym a w czasopiśmie otwartym?

    W zasadzie sama publikacja nie różni się znacząco między czasopismem hybrydowym a czasopismem otwartym. Różnice dotyczą głównie charakterystyki samych czasopism:

    • Czasopismo w pełni otwarte (ang. fully open access journal) - wszystkie publikowane artykuły są dostępne w złotym modelu otwartego dostępu (ang. gold open access), czyli bezpłatnie i bez żadnych ograniczeń dla czytelników (np. bez konieczności logowania czy zakładania konta). Finansowanie czasopisma pochodzi zazwyczaj z opłat za publikację (tzw. Article Processing Charges, APC) wniesionych przez autorów, ich instytucje macierzyste lub są pokrywane z innych źródeł finansowania.
    • Czasopismo hybrydowe (ang. hybrid journal) - czasopismo subskrypcyjne, które udostępnia część artykułów bezpłatnie (jeśli autor zdecyduje się na publikację w złotym modelu otwartego dostępu i pokryje koszty publikacyjne tj. APC). Autor ma możliwość wyboru modelu w jakim chciałby opublikować swój manuskrypt. Artykuły, które nie są opublikowane w złotym modelu otwartego dostępu, pozostają dostępne wyłącznie dla subskrybentów i nie są dostępne dla czytelników niezarejestrowanych lub nieposiadających subskrypcji.
  • Czy recenzja artykułu w czasopiśmie hybrydowym przebiega inaczej niż w czasopiśmie typu Open Access?

    Nie powinno być żadnej różnicy w procesie recenzji artykułów między czasopismami otwartymi a hybrydowymi. W obu przypadkach powinny obowiązywać takie same procedury i standardy recenzenckie.

  • Kto ponosi koszty publikowania w modelu Open Access?

    Otwarty dostęp do publikacji nie oznacza, że wydawca nie ponosi kosztów związanych z przygotowaniem artykułów do publikacji (w tym recenzji, obróbki językowej, technicznej i redakcyjnej) oraz ich dystrybucją. „Darmowość” dotyczy wyłącznie ostatniego elementu tego łańcucha, czyli czytelnika. W modelu ekonomicznym otwartych czasopism nastąpiło przesunięcie finansowania z odbiorców treści (np. bibliotek, osób indywidualnych) na inne źródła, takie jak autorzy publikacji, ich instytucje macierzyste, składki członkowskie, dotacje publiczne czy wpływy z reklam.

  • Gdzie mogę uzyskać informacje na temat polityk wydawniczych czasopism naukowych w zakresie otwartego dostępu?

    Najlepszym źródłem informacji na temat polityk wydawniczych czasopism naukowych jest serwis Jisc's Open Policy Finder, który gromadzi informacje w zakresie prawa autorskiego, w tym zasad dotyczących archiwizacji publikacji. Warto jest również sprawdzić informacje dostępne na stronie internetowej danego czasopisma lub wydawcy.

  • Gdzie można znaleźć wykaz czasopism otwartych?

    Największą bazą rejestrującą czasopisma otwarte jest Directory of Open Access Journals (DOAJ). Informacje o tym, czy dane czasopismo jest dostępne w modelu Open Access, można również znaleźć w bazie Scopus, w zakładce Sources.

  • Jak znaleźć czasopismo otwarte ze wskaźnikiem Impact Factor?

    Najłatwiej jest to zrobić bezpośrednio w serwisie Journal Citation Reports, korzystając z filtra Open Access.

  • Jaką wersję pliku (preprint/postprint/ostateczna wersja wydawnicza) mogę zamieścić w Bazie Wiedzy PW?
    • W przypadku artykułów publikowanych w złotym modelu otwartego dostępu (ang. gold open access) w repozytorium należy zamieścić ostateczną wersję wydawniczą artykułu. Informacje o licencji można znaleźć w pliku PDF publikacji lub bezpośrednio przy artykule na stronie czasopisma.
    • W przypadku artykułów w zielonym modelu otwartego dostępu (ang. green open access) w repozytorium należy zamieścić wersję artykułu zgodną z polityką wydawcy. Informacje o politykach wydawniczych czasopism naukowych można sprawdzić w serwisie Jisc's Open Policy Finder lub bezpośrednio na stronie czasopisma bądź wydawcy.

Drapieżne czasopisma / drapieżne konferencje

Drapieżne czasopisma i konferencje

Drapieżne czasopisma

Drapieżne czasopisma i drapieżni wydawcy (ang. Predatory Journals / Predatory Publishers) to podmioty stosujące nieetyczny model biznesowy, polegający na pobieraniu opłat za publikację artykułów bez zapewnienia rzetelnych usług redakcyjnych, w tym recenzji naukowych.

Kryteria charakteryzujące drapieżne czasopisma

  • Brak rzetelnego procesu recenzyjnego i redakcyjnego.
  • Brak pełnego adresu wydawcy lub podanie nieprawdziwych danych kontaktowych (najczęściej dostępny jest jedynie formularz e-mailowy).
  • Fikcyjny zespół redakcyjny - czasopismo podaje nieprawdziwe nazwiska lub wykorzystuje nazwiska uznanych naukowców (także jako rzekomych recenzentów), którzy nigdy z nim nie współpracowali.
  • Redaktorzy posługują się adresami e-mail w ogólnodostępnych domenach (np. @gmail.com, @yahoo.com).
  • Zamieszczanie na stronie internetowej fałszywych wskaźników bibliometrycznych (np. fikcyjny Impact Factor lub jego imitacje, takie jak View Factor, Science Impact Factor, Global Impact Factor, Unofficial Impact Factor) oraz nieprawdziwych informacji o indeksowaniu czasopisma w uznanych bazach abstraktowych.
  • Tytuły czasopism łudząco podobne do nazw prestiżowych czasopism (różnice często ograniczają się do jednego słowa w tytule).
  • Brak procedur weryfikacji oryginalności tekstów (np. pod kątem plagiatu).
  • Prowadzenie agresywnej kampanii mailingowej, nakłaniającej naukowców do przesyłania manuskryptów.
  • Brak jawnej informacji o kosztach publikacji (kwoty podawane są autorowi indywidualnie drogą mailową).
  • Publikowanie niemal wszystkich nadesłanych manuskryptów po uiszczeniu opłaty, która jest zazwyczaj pobierana z góry i przed oficjalnym przyjęciem manuskryptu do publikacji.
  • Niezwykle szybkie tempo „recenzji naukowej”, przyjmowanie manuskryptów do publikacji nawet w ciągu kilku dni od przesłania oraz często bez uwag recenzenckich.
  • Brak zachowania podstawowych standardów naukowych w procesie recenzyjnym.
  • Przyjmowanie manuskryptów odrzuconych wcześniej przez inne wydawnictwa.
  • Publikowanie bardzo dużej liczby artykułów (nawet kilku tysięcy) w ciągu roku.
  • Brak jasnych zasad wycofywania przedłożonych do publikacji i opublikowanych artykułów.
  • Możliwość dodania fikcyjnych współautorów w zamian za opłatę mimo braku ich wkładu w powstanie pracy.

Wskazówki

Jak unikać publikowania w drapieżnych czasopismach:

  • Należy dokładnie sprawdzić tytuł czasopisma, jego numer ISSN lub eISSN, stronę internetową (m.in. informacje o procesie recenzyjnym, składzie redakcji, zakresie tematycznym), a także ogólną działalność wydawnictwa, np. przez zapoznanie się z wcześniej opublikowanymi artykułami.
  • Wskazane jest zweryfikowanie czasopisma, jego wskaźników bibliometrycznych oraz indeksacji w renomowanych, międzynarodowych bazach, takich jak Web of Science, Scopus oraz Directory of Open Access Journals (DOAJ).
  • Szczególną uwagę należy zwrócić na wysokość opłat publikacyjnych oraz na wymagania i zasady publikacji - powinny być one jasno i przejrzyście przedstawione na stronie internetowej czasopisma.

Przekaż swoją pracę do BW PW

Przekaż swoją pracę do BW PW

Baza Wiedzy PW

Baza Wiedzy PW to otwarta platforma informacyjna służąca do gromadzenia, prezentowania i udostępniania dorobku naukowego pracowników i doktorantów Politechniki Warszawskiej. Pełni rolę instytucjonalnego repozytorium oraz narzędzia wspierającego promocję działalności naukowej Uczelni.

Korzyści

  • Archiwizowanie dorobku naukowego w jednym miejscu - repozytorium umożliwia gromadzenie dorobku naukowego (m.in. publikacji naukowych i danych badawczych) danego autora w jednym miejscu.
  • Spełnianie wymogów polityki otwartego dostępu (open access) - coraz więcej instytucji finansujących badania naukowe wymaga, aby wyniki tych badań były publicznie dostępne.
  • Budowanie reputacji naukowej - obecność publikacji w repozytorium zwiększa wiarygodność naukowca, wspiera promocję jego dorobku oraz może ułatwiać procesy ewaluacyjne, a także ubieganie się o granty.
  • Ułatwienie współpracy naukowej - dostępność publikacji i danych badawczych w repozytorium zwiększa szansę na nawiązanie kontaktów z innymi badaczami zajmującymi się podobną tematyką.

Licencje Creative Commons

Licencje Creative Commons

Licencje Creative Commons

Licencja Creative Commons (CC) to standardowa licencja otwarta, która umożliwia autorowi określenie warunków korzystania z jego utworu, takich jak obowiązek uznania autorstwa (BY), zakaz wykorzystywania do celów komercyjnych (NC), zakaz modyfikacji utworu (ND) lub obowiązek udostępnienia utworu zależnego na takiej samej licencji (SA).

Poziomy otwartości

Licencja wolna (ang. free license) - licencja, która przyznaje użytkownikom cztery podstawowe wolności w korzystaniu z utworu, tzn. każdy ma prawo do używania utworu w dowolnym celu (także komercyjnym), kopiowania i rozpowszechniania utworu, modyfikowania i tworzenia utworów zależnych oraz rozpowszechniania zmodyfikowanych wersji (również komercyjnie). Do licencji wolnych zalicza się:

  • CC BY,
  • CC BY-SA.

Licencja otwarta (ang. open license) - licencja, która udziela szerokich uprawnień do korzystania z utworu, takich jak kopiowanie, rozpowszechnianie, modyfikowanie, ale może zawierać pewne warunki ograniczające np. komercyjne wykorzystanie lub tworzenie utworów zależnych. Do licencji otwartych zalicza się:

  • CC BY-ND,
  • CC BY-NC,
  • CC BY-NC-SA,
  • CC BY-NC-ND.

Licencja Creative Commons Zero

Licencja Creative Commons Zero (CC0) to najbardziej otwarta z licencji opracowanych przez organizację Creative Commons. Do jej najważniejszych cech należą:

  • twórca zrzeka się wszelkich praw autorskich do utworu, w tym prawa do uznania autorstwa;
  • utwór przechodzi do domeny publicznej (ang. public domain), o ile pozwala na to prawo obowiązujące w danym kraju;
  • nazwisko autora nie musi być podawane, choć jest to mile widziane jako forma uznania jego pracy;
  • utwór może być swobodnie wykorzystywany, tzn. kopiowany, modyfikowany, rozpowszechniany i używany komercyjnie bez żadnych ograniczeń.

© 2026 Politechnika Warszawska,

Biblioteka Główna Politechniki Warszawskiej, Pl. Politechniki 1, 00-661 Warszawa

Polityka prywatności | Mapa strony