Zasoby PW (druk + online)
|
Przeszukiwanie wspólnego katalogu bibliotek PW oraz zasobów elektronicznych (prenumerowanych przez PW i wybranych ogólnodostępnych)
|
|
| Lista e-baz / 🔥 Lista e-czasopism / 🔥 Szukaj wg DOI / Biblioteka Cyfrowa / Układ działowy zbiorów | |
Ruch Open Access
Ruch Open Access
Otwarty dostęp (ang. Open Access) to powszechny dostęp do publikacji naukowych, materiałów edukacyjnych, danych badawczych oraz wyników badań finansowanych ze środków publicznych - bez opłat, logowania czy innych ograniczeń prawnych i technicznych, także bez konieczności instalowania dodatkowego, płatnego oprogramowania.
Zalety otwartego dostępu
- Zapewnia bezpłatny i nieograniczony dostęp do treści naukowych, zwiększając ich zasięg i widoczność.
- Umożliwia korzystanie z wyników badań instytucjom i osobom z ograniczonymi zasobami, zwłaszcza w krajach rozwijających się.
- Przyspiesza wymianę informacji między badaczami, wspierając innowacje i rozwój nauki.
- Gwarantuje dostęp do wyników badań finansowanych ze środków publicznych dla całego społeczeństwa.
- Wspiera edukację i popularyzację nauki, umożliwiając swobodne wykorzystanie publikacji także poza środowiskiem akademickim.
- Ułatwia ocenę i weryfikację badań, co sprzyja ich rzetelności i jakości.
Rodzaje otwartego dostępu
Otwarty dostęp do publikacji naukowych może być realizowany w różnych modelach, charakteryzujących się odmiennym sposobem udostępniania materiałów, źródłami finansowania oraz zasadami korzystania. Wyróżnia się kilka modeli otwartego dostępu, z których dwa najpopularniejsze to złoty i zielony.
| ZŁOTY (ang. Gold Open Access) |
ZIELONY (ang. Green Open Access) |
|
|---|---|---|
| Wersja udostępniana | ostateczna wersja wydawnicza | w zależności od polityki wydawcy: preprint, postprint lub ostateczna wersja wydawnicza |
| Miejsce publikacji | na stronie wydawcy | w zależności od polityki wydawcy: repozytorium oraz inne platformy internetowe |
| Koszty publikacji | Article Processing Charges (APC) pokrywane przez autora, instytucję lub grantodawcę | brak kosztów publikacji |
| Dostęp do treści | natychmiastowy, nieograniczony dla wszystkich | zależny od polityki wydawcy: opóźniony (embargo 6–12 miesięcy) lub natychmiastowy po samoarchiwizacji preprintu lub postprintu |
Politykę wydawniczą można sprawdzić na stronie wydawców lub za pomocą narzędzia Jisc's Open Policy Finder (dawniej SHERPA/RoMEO), które gromadzi informacje o prawach autora do udostępniania publikacji oraz warunkach procesu publikacyjnego, m.in. okresie embarga.
Wskazówki
Jeśli chcesz, aby Twoja publikacja była dostępna w modelu otwartym (Open Access):
- publikuj w recenzowanych czasopismach otwartych lub hybrydowych, np. w tytułach znajdujących się na liście Directory of Open Access Journals;
- udostępnij kopię swojej pracy (ewentualnie preprint lub postprint w zależności od polityki wydawcy) w Bazie Wiedzy PW – zob. zakładkę Przekaż swoją pracę do BW PW;
- skorzystaj z krajowych, konsorcyjnych lub uczelnianych programów finansowania opisanych w zakładce Open Access - finansowanie.
